Türkçe       English

<< Geri Yazdır
Doi No: 10.5578/mb.4709
Kefir Tüketiminin İnsan Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkileri: Bir Sitokin Çalışması

Kefir Tüketiminin İnsan Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkileri: Bir Sitokin Çalışması

The Effect of Kefir Consumption on Human Immune System: A Cytokine Study

Ali Kudret ADİLOĞLU1, Nurettin GÖNÜLATEŞ2, Mehmet İŞLER3, Altuğ ŞENOL3

1 Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü, Ankara.

1 Ankara Education and Research Hospital, Department of Medical Microbiology, Ankara, Turkey.

2 Gümüşhane Devlet Hastanesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı, Gümüşhane.

2 Gumushane State Hospital, Medical Microbiology Laboratory, Gumushane, Turkey.

3 Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Gastroenteroloji Bilim Dalı, Isparta.

3 Suleyman Demirel University Faculty of Medicine, Department of Gastroenterology, Isparta, Turkey.

ÖZET

Sütün, kefirde bulunan mikroorganizmalar tarafından fermente edilmesi sonucu ortaya çıkan biyoaktif peptidlerin sistemik etkileri son yıllarda ilgi duyulan araştırma konularından biri olmuştur. Biyoaktif peptidlerin makrofaj aktivasyonunu uyararak doğal bağışık yanıtı aktive ettiği; NO üretimi, fagositoz ve sitokin üretimini artırdığı; lümen içi IgG düzeylerini ve bağırsak dokusundaki IgA+ B-hücrelerini artırdığı saptanmıştır. Bu çalışmada, sağlıklı gönüllülerde kefir tüketimi sonrası serum sitokin profillerinin araştırılarak, yardımcı T (TH) hücre polarizasyonunun belirlenmesi ve kefirin doğal bağışıklığa ve allerjik yanıta olan etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Prospektif, öz-kontrollü (self-controlled) olarak planlanan bu çalışmaya, bir üniversite hastanesinde görev yapan 18 sağlıklı gönüllü (yaş aralığı: 20-40 yıl, yaş ortalaması: 35.5 ± 7.38 yıl), etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş onam formu alınarak dahil edilmiştir. Beden kitle indeksleri normal sınırlarda  (20.10-25.70 kg/m2) olan katılımcılara, tüm fermente ürünlerden yoksun iki haftalık diyet ile beslenmeyi takiben, altı hafta boyunca günde 200 ml kefir verilmiştir. Taze kefir, yağsız sütün Lactobacillus spp., Leuconostoc spp., Lactococcus lactis ssp. lactis ve Streptococcus termophilus bakterilerini içeren kefir mayası (Danisco Biolacta Sp - 05223B 10001, Polonya) ile 26°C'de bir gece inkübasyonu sonucunda elde edilmiş ve hazırlandığı gün tüketilmiştir. Katılımcıların açlık kan örnekleri, kefir kullanımından hemen önce (0. hafta), kefir tüketiminin 3. ve 6. haftaları sonrası (3. hafta ve 6. hafta) ve kefir tüketimi sonlandırıldıktan 3 hafta sonra (9. hafta) toplanmıştır. Serum örneklerinde TNF-α, IL-1, IL-5, IL-8 ve TGF-β düzeyleri, ticari ELISA kitleri (BioSource, Belçika ve Invitrogen, ABD) kullanılarak araştırılmış; ayrıca takip amacıyla tüm örneklerde hemoglobin, serum kreatinin, ALT düzeyleri belirlenmiştir. Tüm katılımcılar çalışmayı sorunsuz tamamlamış ve herhangi bir şikayet bildirmemişlerdir. Olguların hemoglobin, serum kreatinin ve ALT düzeylerinin kefir tüketimiyle değişmediği saptanmıştır. Serum IL-8 düzeyleri, 0. hafta ile karşılaştırıldığında 3. ve 6. haftalarda azalırken (p< 0.001), kefirsiz 3. haftada düşük düzeyini korumuştur (0.-9. hafta farkı; p= 0.005). IL-5 düzeyleri 3. haftada artarken (0.-3. haftalar; p= 0.01), 9. haftada "rebound etki" ile azalmıştır (6.-9. haftalar; p= 0.003). TNF-α düzeyleri ise kefir kullanımıyla artarken (p= 0.046) ikili karşılaştırmalarda sadece 6. haftada istatistiksel olarak sınırda artış göstermiştir (p= 0.013). IL-5 ve TNF-α düzeylerinin, kefir tüketiminin kesilmesiyle orijinal düzeylerine (0. hafta) geri geldiği izlenmiştir. Ölçülen diğer sitokin (IL-1 ve TGF-β) düzeylerinde kefir tüketimi sonrası bir değişiklik saptanmamıştır. Bu bulgular, kefir kullanımının TH1 tipi immün yanıta polarizasyonu artırdığını, TH2 tipi yanıt ve buna bağlı olarak allerjik yanıtı baskıladığını düşündürmüştür. Kefir kullanımının IL-8 düzeyinde düşüşe neden olması, nötrofil kemotaksisi ve aktivasyonunu baskılayarak inflamasyonun kontrol altına alınmasını; IL-5 düzeyinde artışa neden olması ise, salgısal IgA düzeylerini artırarak gastrointestinal sistem lümenindeki immün yanıtın daha etkili çalışmasını sağlayabileceği şeklinde yorumlanmıştır.

Anahtar sözcükler: Kefir; probiyotik; sitokin; interlökin; bağışıklık sistemi.

ABSTRACT

The systemic effects of bioactive peptides which are produced by the fermentation of milk via the microorganisms found in kefir have been the subject of interest in recent years. Bioactive peptides activate innate immunity by stimulating macrophages, increasing phagocytosis, augmenting NO and cytokine production and boosting the lumen levels of IgG and IgA+ B-lymphocytes. The aim of the present study was to determine the serum cytokine profiles of healthy volunteers after kefir consumption to evaluate helper T (TH) cell polarization and to bring out the effects on native and allergic immune responses. The study was designed as a prospective and self-controlled study. A total of 18 healthy volunteers (age range: 20-40 yrs, mean age: 35.5 ± 7.38 yrs) from a university hospital staff were recruited to the study, with the approval of ethical board and informed consent. The body mass indices of all participants were between normal range (20.10-25.70 kg/m2). After two weeks of a diet free from fermented products, the participants consumed 200 mL kefir daily, for six weeks. Kefir product was prepared by using kefir starter culture (Danisco Biolacta Sp - 05223B 10001, Poland) which contains Lactobacillus spp., Leuconostoc spp., Lactococcus lactis ssp. lactis and Streptococcus termophilus, an overnight incubation at 26°C, and consumed freshly. Fasting blood samples of subjects were collected just before kefir use (0th week), at the end of the 3rd and 6th weeks of kefir consumption, and three weeks after cessation of kefir usage (9th week). Serum TNF-α, IL-1, IL-5, IL-8 and TGF-β levels were measured by using commercial ELISA kits (BioSource, Belgium and Invitrogen, USA). Hemoglobin, serum creatinine and ALT levels of all subjects were also determined for follow-up. All volunteers completed the study period without any problem and declared no complaint.  Hemoglobin, creatinine and ALT levels did not change with kefir consumption. Serum IL-8 levels were decreased at 3rd and 6th weeks (p< 0.001) and  were at low levels at 9th week (p= 0.005) when compared with baseline levels (0th week). Serum IL-5 levels were increased at 3rd week (0th-3rd weeks; p= 0.01) and decreased by a rebound effect at 9th week (6th-9th week p= 0.003). TNF-α levels were increased with kefir consumption (p= 0.046) but the increase was insignificant in paired comparisons and the level was borderline between 0th and 6th weeks (p= 0.013). IL-5 and TNF-α levels returned to their original levels (0th week) at 9th week. Levels of the other cytokines (IL-1 and TGF-β) did not change significantly with kefir usage. These results indicated that kefir use increased polarization of the immune response towards TH1 type and decreased TH2 type response and accordingly allergic response. The decrease in IL-8 level due to kefir use, might control the inflammatory response by suppressing neutrophil chemotaxis and activation. On the other hand it was also concluded that increased IL-5 might stimulate secretory IgA at gastrointestinal mucosa leading to a more efficient immune response in the intestinal lumen.

Key words: Kefir; probiotic; cytokine; interleukin; immune system.

Geliş Tarihi (Received): 22.09.2012 • Kabul Ediliş Tarihi (Accepted): 07.01.2013

İletişim (Correspondence):

Doç. Dr. Ali Kudret Adiloğlu,

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü,

Ulucanlar Caddesi, Cebeci, Ankara, Türkiye.

Tel (Phone): +90 312 595 3568,

E-posta (E-mail): aliadiloglu@gmail.com

[ Tam metin ][ PDF ]
<< Geri Yazdır