Türkçe       English

<< Geri Yazdır
Doi No: 10.5578/mb.6203
Hantavirus Enfeksiyonlarında Prognostik Faktörler

Hantavirus Enfeksiyonlarında Prognostik Faktörler

Prognostic Factors in Hantavirus Infections

Selçuk KAYA

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Trabzon.

Karadeniz Technical University Faculty of Medicine, Department of Infectious Diseases and Clinical Microbiology,
Trabzon, Turkey.

ÖZET

Bunyaviridae ailesinin Hantavirus cinsi içinde yer alan hantaviruslar, insanda renal sendromla seyreden kanamalı ateş (RSKA) ve hantavirus pulmoner sendromu (HPS) adıyla bilinen iki farklı tipte klinik tabloya neden olmaktadırlar. Bu enfeksiyonların mortalitesi %40'lara kadar yükselebilmektedir. Mortalite üzerine etkili olan faktörlerin başında, virülansları farklı olan hantavirus alt tipleri (Sin Nobre, Hantaan, Seoul, Puumala, Dobrava vb.) gelmektedir. Bunun dışında yaş, cinsiyet, hümoral immün yanıt, genetik faktörler, hastanın klinik ve laboratuvar bulguları, transfüzyon, mekanik ventilasyon gereksinimi, hastalara uygulanan antiviral tedavi ve immünoterapi gibi daha birçok faktör de prognostik açıdan önem arz etmektedir. Artan yaş mortalite üzerine olumsuz etki etmektedir. Hastalık sıklıkla erkek cinsiyette görülmesine rağmen, mortalite oranlarının kadınlarda daha yüksek olduğu dikkati çekmektedir. Gelişen nötralizan antikor yanıtının yeterliliği, virusun yayılımının sınırlandırılmasında ve enfekte olan hücre sayısı, dolayısıyla da sitotoksik T lenfosit aracılı hücre hasarının azaltılmasında önem taşımaktadır. HLA-B8, -DR3, -DQ2 alellerine sahip bireylerde hemodiyaliz ihtiyacının daha fazla ve prognozun daha kötü olduğu; HLA-B27 aleline sahip olanlarda ise hastalığın daha hafif seyrettiği bildirilmektedir. Klinik olarak; çoğul, santral sinir sistemi kanaması olan, sepsis tablosunda olan, disemine intravasküler koagülasyon (DIC) ve sekonder enfeksiyon gelişen olgularda mortalite riski artmaktadır. HPS'nda erişkin solunum distres sendromu (ARDS) gelişimi, mekanik ventilasyon desteği gerekliliği, dispne ve hemokonsantrasyon olması, ölümle ilişkili en önemli prognostik faktörlerdir. Trombositopeninin şiddeti ve hastada transfüzyon gerekliliği de mortalite ile ilişkilidir. Hastanın ilk başvurusunda, serum beyaz küre sayısı, kan üre nitrojeni (BUN), kreatinin fosfokinaz (CPK), C-reaktif protein (CRP), protrombin zamanı (PT), aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT), D-dimer ve INR (International normalized ratio) değerlerinin yüksek olması, prognostik açıdan önemli faktörler olup, mortalite riskini artırmaktadırlar. Hemodiyaliz desteği, özellikle Hantaan ve Dobrava virus ile enfekte olgularda çok önemlidir. Solunum desteği ve mekanik ventilasyon uygulaması da HPS olgularında yaşam kurtarıcı olabilmektedir. HPS'de ayrıca ekstrakorporeal membran oksijenizasyonu desteğinin, hastanın
sağkalımına olumlu katkı sağladığı da gösterilmiştir. Ribavirinin RSKA'nın şiddetini, hemodiyaliz ihtiyacını ve mortaliteyi azalttığı bildirilmekle birlikte, HPS için etkinliği gösterilmemiştir. Sonuç olarak, bu hastalarda prognostik faktörlerin iyi değerlendirilmesi, sağlık uygulamalarında hekimlere hastalığın seyri ve gerekli tedavi yaklaşımının sağlanması açısından öngörü kazandıracaktır.

Anahtar sözcükler: Hantavirus; enfeksiyon; prognoz; mortalite.

ABSTRACT

The hantaviruses classified in Hantavirus genus of Bunyaviridae family, may cause two different types of clinical conditions, namely hemorrhagic fever with renal syndrome (HFRS) and hantavirus pulmonary syndrome (HPS). Mortality may reach up to 40% in these infections. Hantavirus subtypes (Sin Nombre, Hantaan, Seoul, Puumala, Dobrava, etc) with different virulences represent one of the most significant factors affecting the mortality. Additionally, many other factors including age, gender, humoral immune response, genetic factors, patient's clinical and laboratory findings, transfusion, mechanical ventilation requirement, antiviral treatment and immunotherapy administered to the patient are prognostically important. Increasing age had an unfavorable effect on mortality. While the disease is commonly observed in the male gender, mortality rate is higher in the female gender. The higher the emergent neutralizing antibody response, the virus spread, the number of the infected cells and the cytotoxic T lymphocyte-mediated injury will be lower. The requirement for dialysis is reported to be higher with a poorer prognosis in individuals with HLA-B8, -DR3, -DQ2 alleles, and those with HLA-B27 allele usually experience a milder clinical course. Clinically, the risk of mortality increases in patients with multiple, central nervous system hemorrhage, sepsis, disseminated intravascular coagulation (DIC) and secondary infection. The presence of adult respiratory distress syndrome (ARDS), the requirement for mechanical ventilation, the presence of dyspnea and hemoconcentration in HPS are reported to be the most important prognostic factors associated with death. The correlation of severity and the transfusion requirement with mortality was demonstrated. High serum levels of white blood cells, blood urea nitrogen (BUN), creatinine phophokinase (CPK), C-reactive protein (CRP), prothrombin time (PT), activated partial thromboplastin time (aPTT), D-dimer and INR (International normalized ratio) are prognostic factors that increase the mortality risk. Hemodialysis support is particularly important in cases infected with Hantaan and Dobrava viruses. Respiratory support and mechanical ventilation can be life-saving in HPS cases. Extracorporeal membrane oxygenation support has been demonstrated to have a favorable contribution to the patient survival in HPS. While there are some human and animal trials showing that ribavirin reduces the severity of HFRS, hemodialysis requirement and mortality, its efficacy for HPS has not yet been demonstrated. As a result, a proper evaluation of the prognostic factors will provide physicians a perspective with respect to the disease course and the necessary treatment approach.

Key words: Hantavirus; infection; prognosis; mortality.

Geliş Tarihi (Received): 01.08.2013 - Kabul Ediliş Tarihi (Accepted): 28.08.2013

İletişim (Correspondence):

Yrd. Doç. Dr. Selçuk Kaya,

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Enfeksiyon Hastalıkları ve

Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı,

61080, Trabzon, Türkiye.

Tel (Phone): +90 462 377 5632,

E-posta (E-mail): eselkaya@yahoo.com

[ Tam metin ][ PDF ]
<< Geri Yazdır